Co ma wspólnego Warhammer z traktatami szermierczymi XVI wieku? Stroje inspirowane ubiorem Landsknechtów

Warhammera Fantasy nikomu specjalnie przedstawiać nie trzeba. Jednak dla tych, co nie wiedzą o czym mowa, powiemy tylko, że jest to uniwersum fantasy, które z grubsza przypomina Europę z czasów późnych wieków średnich, gdzie obok stworzeń magicznych – takich jak chociażby smoków, wampirów i jaszczuroludzi – przewijają się także postaci inspirowane historią. Nikogo więc nie powinien dziwić fakt, że w świecie rodem z średniowiecza pojawiają się także formacje, których wygląd i uzbrojenie nawiązują do wojsk z okresu renesansu.

Nie trzeba zresztą daleko szukać, aby trafić na odpowiedni trop. Wystarczy przyjrzeć się wiodącym siłom w Warhammerze, a więc wojskom Imperium, stanowiącego odpowiednik Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Już na pierwszy rzut oka widać, że stroje poszczególnych jednostek są wariacją na temat ubioru z końca XV i XVI wieku. Mnogość kolorów, fason łączący w sobie luźne i dopasowane kroje, bogate zdobienia, a do tego doszywane falbany czy charakterystyczne nacięcia spod których widać kontrastującą podszewkę tworzącą w ten sposób geometryczne wzory – brzmi już znajomo? Nie bez powodu. 

Takie stroje były typowe dla landsknechtów – formacji zaciężnej piechoty wywodzącej się z krajów niemieckojęzycznych, której żołnierze służyli jako najemnicy w najróżniejszych krajach europejskich. Charakterystyczne dla ich ubioru żywe barwy, bufiaste spodnie, przylegające kaftany, pończochy czy pokaźne kapelusze z piórami stały się inspiracją nie tylko dla twórców Warhammera, lecz także dla naszej histfencowej ekipy, kiedy to jakiś czas temu otrzymaliśmy zadanie, by zaprojektować i uszyć strój larpowy żołnierza imperialnego oddziału łowców czarownic. How cool is that?

Sięgnijmy do źródeł historycznych: traktaty szermiercze i zachowane stroje

Rękawica została rzucona, a my przystąpiliśmy do realizacji projektu. Aby stworzyć stroje w stylu landsknechtów sięgnęliśmy po europejskie źródła z XV i XVI wieku. Najwięcej przydatnych informacji, rycin i elementów, które chcieliśmy zastosować w naszym stroju, znaleźliśmy w traktatach wydanych w połowie XVI wieku. 

Hutter / Solingen Fechtbuch

Szczególnie pomocne okazały się ilustracje z Hutter / Solingen Fechtbuch. Jest to traktat składający się z dwóch części, które zostały stworzone przez różnych autorów. Pierwsza powstała w 1523 roku i napisał ją Jörg Wilhalm Hutter. Druga pochodzi z 1564, a jej twórcą jest Lienhard Solingen. Obie części różnią się od siebie zarówno pod względem stylu, jak i rodzajem ilustracji. Jednak co ciekawe, mimo że dzieli je kilkadziesiąt lat, to w obu dziełach znajdują się ryciny przedstawiające ubiory typowe dla formacji landsknechtów. Kolorowe ponacinane spodnie z wysokim stanem czy dublety z obszernymi falbanami oraz naciętymi rękawami, to coś, co zdecydowanie zwróciło naszą uwagę. 

Jörg Breu Draftbook

Kolejnym traktatem, który uzupełnił naszą wizję stroju, jest Jörg Breu Draftbook z okresu przed 1645 r. Podobnie jak w drugiej części Solingen Fechtbuch, tu także mamy do czynienia z czarno-białymi ilustracjami. Analogiczne bywają też ozdobne ubiory, ale można w nim znaleźć również mniej skomplikowane projekty, bez zbędnych ozdobników, falbanek, nacięć. Jednak co istotne, to w tej księdze pojawia się prosta kamizelka – niezbędny element ubioru żołnierzy Imperium – oraz luźne spodnie, które dość mocno przypominają spodnie szermiercze z naszej oferty „light”. I właśnie tym wykrojem postanowiliśmy się posłużyć podczas projektowania docelowego ubioru. 

Traktat Joachima Meyera

Rozważając to jak bardzo luźny i fałdzisty powinien być strój, postanowiliśmy zerknąć również do traktatu Joachima Meyera. Jego praca z 1560 r. pokazuje równie barwne ubiory, przy czym są one obszerniejsze niż we wcześniej wymienionych dziełach. Uznaliśmy jednak, że nasz projekt nie powinien być aż tak mocno „bufiasty”. Natomiast u Meyera znaleźliśmy kamizelkę, która może być założona na ubiór wierzchni i stwierdziliśmy, że będzie to odpowiednie zwieńczenie stroju naszego żołnierza. 

Arming dublet z XVI wieku

Odrębną inspirację – poza traktatami – stanowiły dla nas zachowane ubiory bojowe, pochodzące z XVI wieku. Nie sposób było nie spojrzeć na arming dublety, których do naszych czasów zachowało się niewiele. Zwłaszcza na jeden, który powstał w Europie zachodniej w 1580 roku, bardzo bogaty i kunsztownie wykończony. Zwróćcie uwagę na dolną krawędź – my stwierdziliśmy, że taki detal z pewnością podkreśli charakter naszej postaci.

Source: metmuseum.org

Teraz poskładajmy nasz strój Landsknechta w całość

Zanim podsumujemy nasz projekt, chcielibyśmy zaznaczyć, że strój, który tworzyliśmy nie miał być repliką czy też rekonstrukcją. Stanowi on wariację na temat ubioru postaci ze świata fantasy, inspirowaną wyżej wymienionymi źródłami historycznymi. Na kształt całego ubioru wpływ mają również ustalenia z klientem, budżet oraz dodatkowe wymagania. Jak w takim razie będzie prezentować się ten strój?

Na łydkach mogą zamiennie się pojawić pończochy lub nogawiczki do kolan, zaś górna część nóg zostanie zakryta luźnymi spodniami na bazie naszych „spodni light”, wykonanymi z wysokiej jakości wełny oraz z nacięciami z kontrastową podszewką. Na koszulę nałożymy krótki dublet z poszerzonymi i lekko pofałdowanymi rękawami, spod którego będzie mogła wystawać koszula. Sam dublet sięga okolic pępka i będzie symetrycznie wiązany z przodu. Na klatce piersiowej, plecach i ramionach pojawiają się nacięcia na wełnie, ukazujące podszewkę w innym kolorze. Na kolorowy wełniany dublet narzucimy pikowaną kamizelkę związaną z przodu z dolną krawędzią wykończoną zachodzącymi na siebie elementami jak XVI-wiecznym arming dublecie. Do stroju oczywiście potrzebne jeszcze będą dodatki, takie jak nakrycie głowy, paski, troczki, pieczęcie etc.

Landsknecht LARP costume. Warhammer LARP by SPES.

Jak powinien wyglądać taki strój landsknechtów jako zestaw do HEMA?

Co należałoby zmienić w naszym projekcie, aby taki ubiór inspirowany XVI-wiecznymi traktatami można było używać do HEMA? By zapewnić sobie ochronę przed urazami, powinniśmy zastosować zewnętrzny materiał o większej wytrzymałości – 800 niutonów, zamiast 350. Następnie przygotować klingochwyt, dodać zakładki na zapięciu i zamek błyskawiczny (zamiast niego można wykorzystać gęste zapięcie na guziki albo velcro). Kolejną istotną kwestią byłoby wyeliminowanie przerw w ubiorze. W tym celu zakrylibyśmy je tkaniną odporną na przebicia – na rękawach oraz między górną i dolną częścią stroju. W miejscach newralgicznych potrzebna byłaby także amortyzacja. 

Warhammer costume for HEMA. Landsknecht clothing.

A co z rozcięciami i falbankami? Z tych ze względów bezpieczeństwa powinniśmy zrezygnować. Żeby jednak zachować jak największe podobieństwo do ubioru landsknechtów, naszylibyśmy barwne tasiemki, które mogłyby imitować nacięcia i jednocześnie nadałyby nieco kolorytu. Ponadto nasz „XVI-wieczny strój” do HEMA składałby się ze zmodyfikowanych spodni light, kurtki JF i z pewnością dodalibyśmy do niego także kamizelkę, która pełniłaby funkcję plastronu i zapewniła minimum amortyzacji. 

Dzięki temu poprzez wprowadzenie drobnych modyfikacji do naszych standardowych produktów uzyskujemy ubiór który nabiera zupełnie nowego charakteru. Dajcie znać, co myślicie o takim zestawie do HEMA.

SPES HEMA equipment. Custome clothing for HEMA.